Pulitika ng pagkilala

Nakiisa ang Bulacan sa pakikidalamhati sa pamilya ng yumaong hari ng komedya na si Rodolfo “Dolphy” Vera Quizon na ang ina ay nagmula sa Barangay Wawa sa bayan ng Balagtas.

Dahil dito, inangkin ng pamahalaang panglalawigan ng Bulacan ang pagiging Bulakenyo ng komedyante na noong 1995 ay pinagkalooban ng parangal na Dangal ng Lipi, ang pinakamataas na pagkilala sa ipinagkakaloob ng kapitolyo sa mga Bulakenyo o may lahing Bulakenyo na nagtagumpay sa kanilang larangan.

Ngunit ang mga pagkilalalang ipinagkakaloob ng kapitolyo ay may kabalintunaan. Mas higit nilang pinapansin ang mga popular, samantalang dahop sa pagkilala sa tunay na Bulakenyong naghahatid ng karangalan sa lalawigan.

Isa halimbawa nito aya ng FutBulakenyos Football Club nagwagi ng unang kampeonato sa Central Luzon Football League (CLFL) na sinimulan noong Mayo 20.

Sa anim na magkakahiwalay na pakikipagtunggali ng FutBulakenyos sa iba pang koponan sa rehiyon, lahat ay tinalo nila.  Ito ay sa kawalan ng suporta at pondo sa mga lokal na pamahalaan at maging sa mga pamantasan sa lalawigan.

Panggasolina man sa sasakyan o pambili ng uniporme ay walang naipagkaloob ang mga ahensiya ng gobyerno sa lalawigan.  Ito ay sa kabila ng pahayag ni Gob. Wilhelmino Alvarado sa mga lumahok sa State Colleges and Universities Athletics Association (SCUAA) noong Disyembre 2010 na nais niyang paunlarin ang larong football sa lalawigan.

Sa larangan naman ng imbensyon ay namayagpag si Kelvin Ghell Faundo ng Obando sa katatapos na International Exhibition for Young Inventors na isinagawa sa Bangkok Thailand nitong huling bahagi ng Hunyo.

Kung tutuusin ay maliit ang kontribusyon ng FutBulakenyos at ng imbentor na si Faundo, ngunit ang dapat bigyang pansin ng ating pamahalaan ay ang kanilang pagiging kabataan na maaaring magsilbing modelo sa kapwa kabataan.

Isa pang pagkukulan ng kapitolyo ay ang pagpapatigil sa taunang Gawad Gat Marcelo H. Del Pilar simula noong 2010.  Ang nasabing parangal ay nagbibigay pagkilala sa mga mamamahayag na Bulakenyo at naglalayong mapataas ang antas ng pamahahayag sa lalawigan.

Hindi sa hinihingi namin ang mga nabanggit na pagkilala, sa halip ipinababatid lamang natin sa mga namumuno sa kapitolyo ang ilang pagkukulang nila ayon na rin sa hamon ni Alvarado noong Agosto 30, 2010 na kung may pagkukulang sila, responsibilidad nating tawagin ang kanilang pansin o punan ito.

Hindi pa huli ang lahat, may panahon pa upang ituwid ang ilang pagkukulang.  Kailangan lamang ay ang tuwid na kaisipan na handang tumanggap sa pagkukulang at pagkakamali.

Tandaan natin, ang namumuno sa ating ay makakasing-galing lamang natin; at tayo ay makakasinggaling lamang ng namumuno sa atin.

Ito ang diwa ng demokratikong lipunan kung saan ang lahat ay magkakaugnay, maliban na lamang sa katotohanang sila ang naghahawak ng lukbutan ng bayan. 

Posibilidad ng delubyo

Pagbaha sa Hagonoy noong dekada 70.  (Ang larawang ito ay mula sa FB album ni ex-Mayor HB Perez)

Hindi na maitatanggi ngayon ang malinaw na panganib na nagbabanta sa buhay at kabuhayan ng halos 1.5-Milyong Bulakenyo matapos kumpirmahin ng Tonkin and Taylor International ang naunang pahayag ng Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) na ang dike ng Angat Dam ay nakaupo sa dalawang sanga o “splay” ng Marikina West Valley Fault Line (WMVF).

Ayon sa Tonkin and Taylor, ang “splay” ay maliit na bitak sa ilalim ng lupa, ngunit mas maliit, makipot at maikli ito kaysa regular na faultline katulad ng WMVF.  Ngunit kapag gumalaw ang WMVF na ayon sa Phivolcs ay anumang oras ay posibleng mangyari, gagalaw din ang “splay” o sanga ng faultline.

Batay sa naunang pahayag ng Phivolcs, ang paggalaw ng WMVF ay maaaring magbunga ng lindol na may lakas na magnitude 7.2, na ayon sa ilang dalubhasa, kung ang lindol na may lakas na magnitude 7.2 ay tatama sa kalakhang Maynila, malaki ang posibilidad na mabuwag ang 50 porsyento ng mga kongkretong gusaling itinayo doon.

Para sa marami sa atin, ang epekto ng lindol ay karaniwang iniuugnay sa mga gumuhong gusali katulad ng naganap sa bansang Haiti ilang taon na ang nakakaraan.  Ngunit kung ang WMVF ang gagalaw at lilindol ng magnitude 7.2 at maaapektuhan ang 43-taong gulang na Angat Dam sa bayan Norzagaray, iba ang larawang masasaksihan.

Batay sa inisyal na ulat ng Tonkin an Taylor, kung sakaling lilindol at masisira ang dike ng dam, raragasa ang tubig at sasalantain nito ang anumang bagay sa daraanan ng tubig na may 10 hangang 30 metro ang lalim o taas.

Hindi sa tinatakot namin kayo, partikular na ang mga residente ng mga pamayanang malapit sa Ilog Angat.  Ngunit hindi imposibleng higit pa sa delubyo ang manalasa sa Bulacan at ilang bayan sa timog ng lalawigan ng Pampanga, kung sakaling lilindol, mabubugta ang dike ng dam at raragasa ang daang milyong kubiko metro ng tubig mula sa dam.

Ito ay nanganganhulugan na hindi birong trahedya ang sasapitin natin sanhi ng paglindol o paggalaw ng WMVF.  Ito ay kakaibang lindol dahil hindi lamang basta guguho ang mga gusali at iba pang istrakturang ilang panahon nating pinaghirapang itayo, dahil sa panganib na hatid ng dam.

Batay sa pag-aaral ng mga dalubahasa, ang mga dam ay isang mapanganib na pasilidad.  Higit pa raw ang pinsalang hatid nito kumpara sa sumabog o nasirang plantang nukleyar dahil higit na mas marami ang nasasawi kapag nasira ang dam.

Muli ay uulitin namin ang posibilidad ng delubyong paparating kapag lumidol at nasira ang dike ng Angat Dam. Raragasa ang may 10-hanggang 30 metrong lalim ng tubig sa kahabaan ng Ilog Angat at kapag umapaw, sasagasaan ng rumaragsang tubig lahat ng daraanan nito.  Hindi lang guguho ang mga istraktura, lulunurin pa ang mga mamamayang aabutan. Hindi ito simpleng lindol na guguho ang mga gusali.  Hindi rin ito simpleng baha na unti-unti ang pagtaas ng tubig at magagawa pang umiwas.  Ito ay delubyong handang kumitil ng buhay mo at ng iyong mahal sa buhay; bukod pa sa pinsalang hatid sa iyong ari-ariang pinghirapan sa mahabang panahon.

Muli, hindi kami nananakot.  Tinatawag lamang namin ang inyong pansin upang maging handa at hindi makalimot na tumawag at manampalataya sa Diyos sa harap ng papalapit n delubyo.  (END)

Sentrong pangkalikasan

Marilao River clean up

Napapanahon ang pagtatayo ng ecology center sa dating basurahan sa likod ng Bulacan Medical Center (BMC) dahil sa patuloy na pagkasira ng ating kalikasan.

Ito ay magsisilbing paalala sa bawat Bulakenyo, partikular sa mga pamahalaang bayan, lungsod at barangay na kumilos din sapagkat ang pagsisinop ng basura ay obligasyon nating lahat, maging ang paglaban sa epektong hatid ng climate change.

Kung tutuusin ay hulin na sa panahon ang itatayong ecology center dahil 12 taon ng napagtibay ang Republic Act 9003 o ang Ecologucal Solidwaste Management Act, b ukod pa sa ilang salinlahi na tayong nagkakalat ng basura at ilang dekada ng nararadaman ang epekto ng pagbabago ng klima ng mundo.

Ngunit may kasabihan tayong mga Pilipino na “huli man daw at magaling, maihahabol din.”  Ang kasabihang ito ay higit na magkakaroon ng kahulugan kung magiging magaling nga ang pamamahala sa nasabing ecology center.

Ayon kay Abogado Rustico De Belen, hepe ng Bulacan Environment and Natural Resources Office (BENRO), magsisilbi ring sentro ng pagsasanay ang nasabing pasilidad, bukod pa sa magkakaroon ito ng nursery ng mga binhin ng punong kahoy na maitatanim.

Bilang sentrong pangkalikasan, ang ecology center ay magsisibi ring tipunan ng impormasyon na magagamit ng mga nais mag-aral at magsanay sa pangangalaga ng kalikasan.

Ang bahaging ito ay ang pinakamalaking hamon sa gobyerno hindi lamang sa lalawigan kundi sa buong bansa dahil ang pag-iingat ng mga impormasyong ay isa sa kahinaan ng gobyerno noon at ngayon.

Hindi lingid sa marami ang pagkawala ng mga dokumento sa pamahalaan, partikular na ang mga dokumentong hinihinalang may bahid ng korapsyon.

Sa diwang ito, kinikilala ng Mabuhay ang pagtatangka ng kapitolyo sa pangunguna ng Benro na makapagtayo ng sentrong pangkalikasan sa lalawigan.

Ngunit sa kabila nito ay nais ipabatid ng Mabuhay na ang mga inhahanda nilang pamamaraan ay maaring hindi na napapanahon dahil sa ito ay aktalis sa tradisyonal na pananaw na kung gusto mo ng impormasyong ay magtunga ka sa amiong tanggapan.

Upang higit na maging makabuluhan ang pagtatangkang ito ng kapitolyo, marapat lamang na ikunsidera nila ang paggamit ng makabagoing teknolohiya sa komunikasyon.  Kabilang diyan ay ang paglikha ng website na may data base ng mga impormasyong magagamit ng taumbayan.  Maaari din nilang gamitin ang mga social networking sites tulad ng Facebook.com para sa pagsasapopular ng mga impormasyong kanilang iniipon at maiipon.

Tandaan natin, imposibleng magwagi tayo sa digmaang hinaharap kung ang ating armas ay hindi akma sa panahon.  (END)

Karangyaan ng batas

Bukambibig na mga namumuno sa ating bansa ang mga katagang “no one is above the law” bilang pagbibigay diin na sinuman ay maaatring managot sa batas.

Ito ay nabigyan pa ng higit na atensyon sa katatapos na paglilitis at pagpapatalsik sa puwesto kay dating Punong Mahistrado; at nitong Hunyo 12 kung kailan ay ipinagdiwang ang ika-114 guning taon ng Pagpapahayag ng Kasarinlan ng bansana pinangunahan ni Pangulong Benigno Aquino III sa makasaysayang simbahan ng Barasoain.

Sa kanyang talumpating binigkas, pinahalagahan ng Pangulo ang Saligang Batas na pinagtibay ng Kongreso ng Malolos noong 1899 at inilarawan bilang “mga alituntunin na sinang-ayunan ng taumbayan, upang magsilbing gabay kung paano sila mamumuhay at makikitungo nang tama, patas, at makatarungan sa isa’t isa” at “isang saligan na bukal ng katarungan, magtatanggol at magtataguyod ng kabutihan, at sisiguro sa pantay na karapatan para sa lahat.”

Ang nasabing Saligang Batas ay ilang beses ng napalitan ngunit nananatili buhay ang mga inugit na prinsipyo nito patungkol sa pagkakapantay-pantay, katarungan at pananagutan.  Ito ay isang patunay sa karangyaan ng batas.

Ngunit, ayon pa rin sa Pangulo, “ hindi pa rin nauubos ang mga walang pakundangan pa ring naghahanap ng butas upang gamitin ito sa pansarili nilang kapakanan” at “may mga opisyal na harap-harapan kung lumabag sa batas, at harap-harapan ding tinatakasan ang pananagutan.”

Bukod dito, sinabi niya na may ilang naghahari na ang turing sa Saligang Batas ay “laruan na lamang”at “kung umasta sila, animo’y hawak nila ang piring ng katarungan, para bang lisensyado silang palitan, bawasan, ibahin at baliktarin ang Konstitusyon.”

Malungkot ang mga binigkas na paglalarawang ito ng Pangulo sa mga nagyari at nangyayari sa ating bansa patungkol sa pagsunod at pagpapatupad ng mga batas.

Ngunit higit na mas malungkot ang kalagayang kung walang salapi ang isang taong akusado ay balewala ang mga sinasabing karapatan sa batas.

Candle lighting for Maguindanao massacre victims.  By Julie Alipala

Bigyan pansin natin ang mga taoing nakadetine sa ating mga bilangguan na ilang taon ng nakakulong samantalang hindi pa nababasahan ng sakdal dahil sa walang perang maipambayad sa abogado.

Ikumpara ninyo ito sa mga masasalaping diyos-diyosan na kahit direktang itinuro ng mga saksi at ebidensiya sa kanilang pananagutan sa krimeng kinasasangkutan at hindi magalaw ng kinauukulan dahil sa kakayahang magbayad ng abogadong nagtatanggol sa kanila sa pamamagitan ng pagsasamantala sa mga legal na remedyong itinakda ng batas.

Isang halimbawa nito ay ang mga itinuturong sangkot sa insidente ng pamamaslang sa 58 katao kabilang ang 32 mamamahayag na ngayong ay naaalala natin bilang Maguindanao Massacre.

Maaaring ituring ng pamahalaan na tagumpay ang mabiulis na paglilitis sa malaking isdang katulad ng dating punong mahistrado, ngunit ito ay kabalintunaan sa kaso ng mga sangkot sa Maguinanao Massacre na ngayon ay magtatalong taon na.

Kung totoong seryoso ang Pangulo sa kampanyang tuwid na landas kung saan ay nais niyang ituwid at linisin ang mga kabulukan sa pamahalaan, hindi siya dapat tumigil sa magdiwang sa pagkakapatalsik sa dating Punong mahistrado hanggang hindi nabibigyan ng katarungan ang mga biktima sa Maguindanao Massacre.  (END)

Balansehin ang paglilingkod

Balansehin ang paglilingkod

Nakagagalak malaman na nagbunga na ang panawagan ni Gobernador Wilhelmino Alvarado hinggil sa pagtiyak ng katatagan ng Angat Dam na matatagpuan sa bayan g Norzagaray sa silangang Bulacan.

Batay sa huling ulat mula sa Metropolitan Waterworks and Sewerage System (MWSS), nagsimula na ang proseso para sa pagpili sa magsasagawa ng rehabilitasyon sa dam, at ito ay tinatayang matatapos sa Setyembre 2016.

Una rito, inihayag noong 2009 sa Sangguniang Panglalawigan ni Dr. Renato Solidum, direktor Philippine Institute of  Volcanology and Seismology (Philvocs) ang posibilidad ng panganib na hatid ng dam dahil sa ang dike nito ay nakaupo di kalayuan sa Marikina West Valley Faultline na kung gagalaw ay lilikha ng lindol na 7.2 magnitude.

Mula noon ay hindi na napigil si Alvarado sa paghahatid ng babala sa mga Bulakenyo at sa Malakanyang, hanggang sda dinggin ni Pangulong Benigno Aquino III ang kanyang pahimakas.

Ngayon, nabigyan na ng pansin ang banta ng panganib sa kabundukan sa silangan ng Bulacan, nararapat na sigurong bigyang pansin ng pamahalaang panglalawigan ang baybaying Bulacan sa kanlurang bahagi ng lalawigan.

Sa baybaying dagat ng Bulacan matatagapuan ang mga naglalakihang palaisdaan na galanteng nagbigay ng biyaya sa maraming pamilyang Bulakenyo sa mahigit 100 taon.

Ito rin ay tahanan sa libo-libong pamilyang Bulakenyo na ang bawat salinlahi at walang tigil sa paghahatid ng isda at lamang dagat sa hapag kainan di lamang ng mga Bulakenyo kungdi ng iba pang lalawigan kabilang na ang kalakhang Maynila.

Sa mahabang panahon, ang kontribusyon ng mga pamilyang ito sa latian ng lalawigan  ay halos di pansin ng mga namumunong nakabase sa katihan.  Marami sa mga anak nila ang hindi nakatutuntong sa paaralang sekundarya, lalo na sa kolehiyo dahil sa kakapusan sa pananalapi ay kakulangan ng pasilidad na pang-edukasyon sa latian.  Dahil dito, kailangan pa silang sumakay sa bangka tuwing umaga upang makapasok sa mga paaralang sekundarya partikular na sa Hagonoy.

Bukod sa pangangailangang pang-edukasyon ng mga pamilya sa baybayin ng Bulacan, dapat ding madaliin ng kapitolyo ang pagbibigay protektsyon sa kanila.  Matatandaan na habang nananalasa ang Bagyong Pedring sa lalawigan noong nakaraang taon, ay nakumutan ng mataas na alon mula sa dagat ang mga bahay sa Barangay Pugad sa Hagonoy.  Ayon sa Provincial Disater Risk Reduction Management Office (PDRRMO), hindi tsunami ang sumalpok sa Barangay Pugad, kundi storm surge na kinumpirma ng Philippine Atmospheric Geophysical Astronomical Services Administration (Pagasa).

Ayon sa mga residente, matagal na nilang hinihiling sa munisipyo at kapitolyo na makumpuni ang kanilang seawall dike maging ang parola sa kanilang lugar na nagsisilbing gabay ng mga mangingisda kung gabi.  Ngunit hanggang sa kasalukuyan ay hindi pa nila nararamdam ang pagkilos ng pamahalaan.

Sa diwang ito, nanawagan ang pahayagang Mabuhay samga namumuno sa lalawigan sa pangunguna ni Gob. Alvarado na balansehin ang pagbibigay proteksyon sa mamamayang Bulakenyo, nasa kapatagan man, kabundukan o nasa baybaying dagat.  (END)

EDITORYAL: 50-taon ng pananalig (March 9-15)

Magandang balita ang hatid ng mga mensaheng binigkas ng matataas na opisyal ng simbahang katoliko sa pagdiriwang ng ika-50 Jubileo ng Diyosesis ng Malolos.

Binigyan nila ng papuri ang matibay na pananalig sa Diyos ng mga kasapi ng diyosesis na nagsilbing isa sa mga sandigan ng nito sa nagdaang 50-taon, bukod sa mapagpalang grasya o kagandahang loob ng Diyos.

Dahil dito, sinabi ni Gaudencio Cardinal Rosales, ang dating arsobispo ng Maynila na dapat humanda ang mga Bulakenyo dahil mas marami pang biyayang ipagkakaloob ng Diyos.  Ang pahayag na ito ay isa sa mga halimbawa ng katapatan ng Diyos sa kanyang bayang naging matapat sa kanya na ayon sa Banal na Aklat ay “hindi ko kayo pababayaan.”

Marami ang umaasa sa mayamang biyayang sinambit ng obispo sapagkat marami ang naniniwala na ang mga biyayang iyon ay magkakahugis sa pamamagitan ng materyal na bagay. Posible. Pero, tandaan natin ang payo ng Panginoong Hesus sa mga tao na ang “ipunin ay kayamanang di nabubulok” o ang kayamanang espiritwal na sa langit makakamtan.

Ito ang dalawang mukha ng pangako ng Diyos sa tao. Ngunit, sa lupa man o sa langit ipagkaloob ang biyaya, tiyak na ipagkakaloob ito dahil ang pangako ng Diyos ay hindi nagbabago. 

Ito ay nangangahulugan na habang naririto tayo ay lupa ay tatanggap pa rin tayo ng mayamang biyaya ng Diyos.  Pero dapat di nating tandaan ang paalala ng simbahan na “nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa.”

Sa diwang ito, nais ng Mabuhay na ipaalala sa bawat Bulakenyo, katoliko man o hindi, na mayroon tayong obligasyon sa ating bayan at kapwa mamamayan.  Gawin natin ang ating obligasyon bilang mabuting mamamayan, at iwaksi ang gawang masama.

Ito ay tumutugon din sa mga nilalaman ng 10-Utos ng Diyos na nasaad sa Bibliya kung saan ay nilinaw ang papel ng bawat tao sa Diyos at sa kanyang kapwa tao.  Ang mabuting relasyon natin sa kapwa tao ay isang paggalang sa Diyos na lumikha sa atin; at ayon sa katuruan ng simbahan, ang bawat tao ay sakramento ng Diyos, o daluyan ng kanyang grasya o kagandahang loob.

Sa huli, ipinapaalala namin ang buod ng mensahe ni Obispo Luis Antonio Tagle ng Maynila na nakabatay pa rin sa nilalaman ng Bibliya na nagsasabing, “walang halaga ang pananampalatayang hindi nasasagkapan ng gawa.”

Patunayan natin an gating pananampalataya sa Diyos sa pamamagitan ng ating mabuibuting gawa, ngayon!  (END)

EDITORYAL: Pitak ng pag-unlad, (March 2-8)

EDITORYAL: Pitak ng pag-unlad

Kahanga-hanga ang ipinakitang determinasyon ng mga kabataang Bulakenyo sa magkakaugnay na balitang inilathala ng Mabuhay sa linggong ito.

Una, muling namayani ang manlalarong Bulakenyo sa katatapos na Central Luzon Regional Athletic Association (CLRAA) na isinagawa sa lalawigan ng Zambales noong Pebrero 19 hanggang 24.

Ikalawa ay ang pagsungkit ng mga mag-aaral ng Dr. Yanga Colleges Inc., (DYCI) High School sa kampenonato ng First Lego League (FLL) noong Pebrero 25 na maghahatisa kanila upang katawanin ang bansa sa FLL World Festival sa Estados Unidos sa Abril.

Ikatlo, tinanghal na bar topnotcher si Raoul Angelo Atadero ng Lungsod ng Meycauayan sa matapos makakuha ng pinakamataas na puntos sa isinagawang bar examination noon Nobyembre.  Ang resulta ay inilabas noong Pebrero 29.

Tatlong mamamahayag naman sa lalawigan ang binigyan ng pagkilala ng Bulacan State Unioversity dahil sa kanilang kontribusyon sa papataas ng kasanayan ng mag-aaral ng pamamahayag sa nasabing pamantasan; samantalang lumahok ang mga Bulakenyong may kapansanan sa isinagawang Kite Making and Flying Festival na isinagawa sa Baliuag.

Ang mga kuwentong ito ay nagpapatunay lamang na ang mga Bulakenyo ay handang harapin ang mga pagsubok, may kapansanan o wala, at abutin ang matataas na karangalan sa larangang kanilang pinasok.

Sa madaling salita, ang kailangan lamang ng mga Bulakenyo ay ang tinatawag na “break” o pagkakataon upang patunayan ang kanilang kakayahan bunsod ng nag-aalab na determinasyon upang maabot ang pinakamataas na antas ng kahusayan o pagpapakainam (excellence).

Ngunit hindi lahat ng Bulakenyo ay kasingpalad ng mga nabanggit.  Batay sa mga tala na naipon ng Mabuhay, marami ang nabiktima ng karahasan, o naging bahagi ng maling gawain—ang kabilang dulo ng pagpapakainam.

Sa diwang ito, muli naming hinahamon ang mga namumunong lingkod bayan sa ating mga lokal na pamahalaan na tiyakin ang isang ligtas, payapa at may takot sa Diyos na pamayanan sa lalawigan upang higit  na mapayabong ng mga Bulakenyo ang kanilang kakayahan.

Ipinapaalala rin ng Mabuhay na ang pamumudmod ng tulong o mga “dole-out” sa mga mamamayan ay isang hadlang sa kaunlaran ng kakayahan ng ng taumbahay dahill ang kailangan ng sambayanan ay isang mapagkakatiwalaang sistema na tumutugon sa pangkalahatang pangangailangan.

Bigyang daan po natin ang pitak ng pagunlad ng mamamayan; at hindi ang pakinabang na pampulitika.